در ترتيب آيت در باب طهارت خلاف نكرد . و دگر ( 1 ) طريقهء احتياط و آن آن است كه هر كس كه ترتيب به جاى آرد ذمّت او بيقين برى شود و آن كس كه به جاى نيارد در براءت ذمّهء او خلاف است و در آيت دليل است بر آن كه مسح بر عمامه و موزه روا نباشد براى آن كه وجوب مسح تعلَّق كه دارد به سر دارد و به پاى و در هيچ لغت عمامه را سر نخوانند و نه موزه را پاى ، چنان كه برقع را روى نخوانند و پيرهن ( 2 ) را تن و در آيت دليل است بر وجوب نيّت بر آن تفسير كه مفسّران گفتند قيام ( 3 ) نماز را كه مراد آن است كه اذا اردتم القيام الى الصّلاة ، و بر ( 4 ) تفسير قومى دگر از مفسّران كه مراد به قيام عزم است و غسل اين اعضا بر وجهى كه براى نماز بود ممكن نباشد الَّا به نيّت براى آن كه فعل بر وجه به عزم و نيّت شايد كردن . قوله : * ( وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا ) * ، و اگر شما را جنابتى رسد و نماز خواهى ( 5 ) كردن غسل بكنى » . و بعضى مفسّران گفتند : آن شرط معطوف است على شرط محذوف و آن محذوف آن است كه تقدير در آيت اين است كه : * ( إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ ) * ، و لفظ جنب صالح است واحد را و تثنيه را و جمع را و مذكّر را و مؤنّث را و جنابت به دو چيز باشد : يكى به انزال آب دافق ، و دگر به التقاى ختانين و حدّ التقاى ختانين غيبوبة الحشفة باشد و انزال آب دافق در هر حالى ( 7 ) از احوال در خواب و بيدارى ، در شهوت و بىشهوت يقال : اجنب [ 371 - پ ] الرّجل و جنب اذا صار جنبا ، و المصدر الجنابة و اصلها البعد قال الشّاعر : فلا تحرمنّي مايلا عن جنابة فانّى امرؤ وسط القباب ( 8 ) غريب و قوله : * ( فَاطَّهَّرُوا ) * ، اصله تطهّروا « تا » ى تفعّل را « طا » كردند و براى ادغام اسكان كردند و همزهء وصل جلب كردند به او « اطَّهّروا » شد و كذلك « اطَّيّرنا » و « اثّا قلتم » و « ادّاركوا » * ( وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضى ) * و اگر بيمار باشى ( 9 ) يعنى از جراحتى و آبله

--> ( 1 ) . اساس : اگر ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 2 ) . وز ، مر : پيراهن . ( 3 ) . اساس را ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها و مفهوم عبارت تصحيح شد . ( 4 ) . مر اين . ( 5 ) . تب ، مر ، لت : خواهيد . ( 6 ) . تب ، مر ، لت : بكنيد . ( 7 ) . مر : حال . ( 8 ) . آج ، لب : عتاب . ( 9 ) . تب ، مر : باشيد .